\n
<\/p>\ndr Lucyna Kuli\u0144ska<\/b>
\n<\/p>\n
Fakt zamordowania i doprowadzenia do \u015bmierci w wyniku wyp\u0119dzenia dziesi\u0105tek i setek tysi\u0119cy kresowych Polak\u00f3w przez ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w, w latach drugiej wojny \u015bwiatowej, jest jednym z najbardziej dramatycznych, ale i nie przebadanych przez naukowc\u00f3w zagadnie\u0144 naszej najnowszej historii.
\n„Uznaj\u0105c prawo innych narod\u00f3w do upominania si\u0119 o swoje krzywdy dopu\u015bcili\u015bmy do przemilczania i zapominania tych, kt\u00f3rych polski nar\u00f3d dozna\u0142 od swych s\u0105siad\u00f3w i mniejszo\u015bci etnicznych”. [1]
\nKto nie wywodzi si\u0119 z rodziny dotkni\u0119tej t\u0105 tragedi\u0105, nie mia\u0142 prawie \u017cadnych szans na uzyskanie rzetelnych informacji na ten temat. Dobrym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tu sama autorka, pochodz\u0105ca z krakowskiej rodziny, niezwi\u0105zanej z tragedi\u0105 Kres\u00f3w, ale absolwentka dobrego krakowskiego liceum o profilu humanistycznym, a nast\u0119pnie kierunku historia na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Mimo kolejnych lat historycznej edukacji pierwsze informacje o prawdziwych rozmiarach i okrucie\u0144stwie zbrodni pope\u0142nionych na Wo\u0142yniu, Podolu i Polesiu uzyska\u0142a dopiero po doktoracie, kiedy przypadkowo w latach 90-tych odnalaz\u0142a w archiwach CA MSWiA dokumenty traktuj\u0105ce o tych wydarzeniach. [2] Konsekwentne odcinanie kolejnych pokole\u0144 Polak\u00f3w od wiedzy o tragedii przodk\u00f3w, trwa w Polsce do dzi\u015b, a zmiana ustrojowa niestety nie odwr\u00f3ci\u0142a tej tendencji. [3]<\/p>\n
Kolejne polskie elity nie wywi\u0105za\u0142y si\u0119 z patriotycznego obowi\u0105zku, jakim jest zachowanie dla potomnych pami\u0119ci o niewinnie pomordowanych rodakach. Po roku 1989, po raz kolejny w nieuzasadniony i krzywdz\u0105cy spos\u00f3b podzielono ofiary II wojny \u015bwiatowej na te, o kt\u00f3rych mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 (Holokaust, zbrodnie niemieckie [4], sowieckie (m.in. Katy\u0144, deportacje…) i te, o kt\u00f3rych nale\u017cy milcze\u0107 (ofiary zbrodni nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich, litewskich [5] i innych mniejszo\u015bci dawnej RP) [6]. Poza przemilczaniem i niepodejmowaniem bada\u0144 kolejne w\u0142adze pa\u0144stwowe i lokalne od lat czyni\u0142y trudno\u015bci w budowaniu upami\u0119tnie\u0144 (tablic i pomnik\u00f3w) ofiar kresowego ludob\u00f3jstwa, ba dochodzi\u0142o do zmiany tre\u015bci istniej\u0105cych inskrypcji, by ukry\u0107 prawdziwych sprawc\u00f3w zbrodni – cz\u0142onk\u00f3w OUN i UPA. Dla \u017cyj\u0105cych rodzin kresowych bulwersuj\u0105ce jest podpisywanie przez przedstawicieli polskich elit list\u00f3w protestacyjnych, w celu zablokowania budowy pomnika ofiar kresowego ludob\u00f3jstwa w Warszawie.
\nTrudno zrozumie\u0107, czy dzieje si\u0119 tak z powodu niewiedzy, czy realizowania obcych wizji politycznych, oboj\u0119tnych na kryterium historycznej prawdy i elementarnego polskiego patriotyzmu? Takie znane osoby jak np. Andrzej Wajda wydaj\u0105 si\u0119 swoimi protestami sugerowa\u0107, \u017ce by\u0107 mo\u017ce pomordowani Polacy, byli w czym\u015b gorsi od ofiar Katynia, \u017ce czym\u015b Ukrai\u0144com zawinili i tym samym by\u0107 mo\u017ce sami sprowokowali swoje nieszcz\u0119\u015bcie. Takie sugestie s\u0105 ze wszech miar fa\u0142szywe i krzywdz\u0105ce, i zniewa\u017c\u0105 ofiary, kt\u00f3rych jedyn\u0105 win\u0105 by\u0142o to, \u017ce byli Polakami.
\nKonsekwencje takich decyzji s\u0105 bardzo powa\u017cne. Poniewa\u017c nie przeprowadzano na ten temat bada\u0144 mo\u017cemy jedynie domniemywa\u0107, \u017ce dzi\u015b stan wiedzy m\u0142odego pokolenia Polak\u00f3w, na temat zbrodni dokonanych przez OUN-UPA, jest bardzo niski. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie wie nawet gdzie szuka\u0107 winnych. Nie wie, \u017ce byli nimi jedynie nacjonali\u015bci ukrai\u0144scy zamieszkuj\u0105cy terytorium Polski przedwrze\u015bniowej (obywatele polscy do roku 1945), stanowi\u0105cy nie wi\u0119cej ni\u017c 1% Ukrai\u0144c\u00f3w w og\u00f3le, a nie Ukrai\u0144cy zza Zbrucza – Kijowianie, kt\u00f3rzy nie mieli z tymi mordami nic wsp\u00f3lnego. Co wi\u0119cej, ci ostatni udzielali schronienia i pomocy polskim uciekinierom z ogarni\u0119tego mordami Wo\u0142ynia i s\u0105siednich powiat\u00f3w Ma\u0142opolski Wschodniej. Ofiarami OUN i UPA pada\u0142y te\u017c tysi\u0105ce samych Ukrai\u0144c\u00f3w.
\nDowodzi to, \u017ce nie wszyscy my\u015bleli tak jak chcieli oprawcy, wielu mia\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci; bez presji i rozkazu nie dokonano by tych straszliwych czyn\u00f3w. Wielu zbrodniarzy na pewno nie \u017cyje. Wielu stracili i represjonowali Rosjanie. Nielicznych wy\u0142apali i os\u0105dzili Polacy. Na pewno nie wszystkich dotkn\u0119\u0142a kara. Wiadomo, \u017ce w mordach uczestniczyli ludzie bardzo m\u0142odzi do dzi\u015b \u017cyj\u0105cy na Ukrainie [7]. Najwi\u0119ksza grupa schroni\u0142a si\u0119 jednak w Anglii, Kanadzie, USA, Argentynie… Podobnie jak kombatanci z niemieckich formacji SS Galizien, \u017cyj\u0105 tam nie niepokojeni [8], zamo\u017cni, dzi\u0119ki \u0142upom zrabowanym \u017cydowskim, a potem polskim ofiarom. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w UPA, nie ma ludzi „niewinnych”, bo wzorem nazist\u00f3w, przed wst\u0105pieniem do organizacji trzeba by\u0142o przej\u015b\u0107 „chrzest”, umo\u017cliwiaj\u0105cy wtajemniczenie. By\u0142o to dokonanie zbrodni [9].
\nPo ponad 60 latach od ko\u0144ca wojny coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 w Europie ze skutecznymi pr\u00f3bami „naprawiania”, relatywizowania historii i zacierania \u015blad\u00f3w masowych zbrodni nazist\u00f3w i nacjonalist\u00f3w. Tak by\u0142o wcze\u015bniej w przypadku rzezi Ormian dokonanej przez Turk\u00f3w. Z up\u0142ywem lat nielicz\u0105ca si\u0119 z prawd\u0105 historyczn\u0105 polityka elit prowadzi\u0142a do skutecznego naginania fakt\u00f3w i zaciemniania sprawstwa przest\u0119pstw. <\/p>\n
(Artyku\u0142 – wraz z kilkoma innymi tekstami Autorki – niebawem uka\u017ce si\u0119 w ksi\u0105\u017cce na temat stosunk\u00f3w polsko-ukrai\u0144skich, pod redakcj\u0105 prof. dr. hab. Bogumi\u0142a Grotta).<\/u><\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u w zak\u0142adce \\”czytaj wi\u0119cej\\”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
dr Lucyna Kuli\u0144ska Fakt zamordowania i doprowadzenia do \u015bmierci w wyniku wyp\u0119dzenia dziesi\u0105tek i setek tysi\u0119cy kresowych Polak\u00f3w przez ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w, w latach drugiej wojny \u015bwiatowej, jest jednym z najbardziej dramatycznych, ale i nie przebadanych przez naukowc\u00f3w zagadnie\u0144 naszej najnowszej … Czytaj dalej