{"id":2046,"date":"2025-12-12T09:41:13","date_gmt":"2025-12-12T08:41:13","guid":{"rendered":"https:\/\/stowbial.pl\/?p=2046"},"modified":"2026-04-28T19:42:21","modified_gmt":"2026-04-28T17:42:21","slug":"olowkiem-i-dlugopisem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stowbial.pl\/?p=2046","title":{"rendered":"O\u0141\u00d3WKIEM I D\u0141UGOPISEM"},"content":{"rendered":"\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n


MARIANNA GW\u00d3\u0179D\u0179<\/strong> z d .Czechowicz, rocznik 1942, zaprosi\u0142a mnie na rozmow\u0119 o historii, a bardziej o niekt\u00f3rych, ma\u0142o znanych faktach historycznych Bia\u0142aczowa. Jak oznajmi\u0142a na samym pocz\u0105tku, niekt\u00f3re Jej zapiski, utrwalone najpierw o\u0142\u00f3wkiem, potem d\u0142ugopisem, sprzed daty jej urodzenia, pochodz\u0105 z opowiada\u0144 rodzic\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie taty.
,,Zawsze by\u0142am ciekawa \u015bwiata, a odk\u0105d nauczy\u0142am si\u0119 pisa\u0107 ,zapisywa\u0142am to co mnie bardzo interesowa\u0142o\u201d<\/em><\/strong>

EDUKACJA.<\/strong>

Pani Marianna wspomina swoje pierwsze lata edukacji,
,, W domu panowa\u0142a bieda, ale jak rodzice oznajmili mi \u017ce p\u00f3jd\u0119 do szko\u0142y, bardzo si\u0119 ucieszy\u0142am. To by\u0142 rok 1949, mia\u0142am w\u00f3wczas 7 lat. Szko\u0142a 7-klasowa mie\u015bci\u0142a si\u0119 w pomieszczeniach pa\u0142acu Plater\u00f3w, kt\u00f3rzy zaraz po wojnie zostali wyw\u0142aszczeni. Pomieszczenia klasowe, to du\u017ce przestronne sale po komnatach , ogrzewane piecem lub kominkiem. Pami\u0119tam,\u017ce nasza sala mie\u015bci\u0142a si\u0119 od strony parkowej, czyli p\u00f3\u0142nocnej. Zawsze tam by\u0142o ch\u0142odno, a zim\u0105 bardzo ch\u0142odno. Do dzi\u015b mam w pami\u0119ci zapach impregnowanych(rop\u0105) pod\u0142\u00f3g pa\u0142acowych . Nie raz przychodzi\u0142am do domu z b\u00f3lem g\u0142owy. W sali by\u0142y 5 osobowe \u0142awki z ka\u0142amarzami. Ale w I klasie kazano nam pisa\u0107 o\u0142\u00f3wkiem. Nauczycielem, kt\u00f3rego do dzi\u015b mile wspominam by\u0142 Pan Zwoli\u0144ski, kt\u00f3ry jednocze\u015bnie by\u0142 organist\u0105 w tutejszym ko\u015bciele. Wo\u017anym by\u0142 Pan Leksycki. Pami\u0119tam, \u017ce w p\u00f3\u017cniejszych latach opr\u00f3cz Pana Zwoli\u0144skiego uczy\u0142a Pani Krzywkowska. R\u00f3wnocze\u015bnie do roku 1955 (w pomieszczeniach na pi\u0119trze) funkcjonowa\u0142a szko\u0142a w Ratuszu. W pa\u0142acu, nauk\u0119 pobiera\u0142am do 6 klasy, bo w 1955 oddano do u\u017cytku aktualn\u0105 szko\u0142\u0119. Przez rok , a wi\u0119c do uko\u0144czenia 7 klasy chodzi\u0142am ju\u017c do nowej szko\u0142y.
A z fakt\u00f3w ma\u0142o znanych odnotowa\u0142am w swojej g\u0142owie, \u017ce pomys\u0142odawc\u0105 wybudowania sceny na sali gimnastycznej w nowej szkole, by\u0142 m\u00f3j s\u0105siad W\u0142adys\u0142aw Mazur. Na scenie jest zapadnia, przez kt\u00f3r\u0105 podawano sprz\u0119t do r\u00f3\u017cnych przedstawie\u0144.\u201d<\/em><\/strong>

PO\u017bARY W BIA\u0141ACZOWIE.<\/strong>

Nasza bohaterka pokaza\u0142a mi r\u00f3wnie\u017c odr\u0119cznie sporz\u0105dzone notatki o po\u017carach w Bia\u0142aczowie.

Po\u017car w Bia\u0142aczowie w 1920 roku.<\/strong>

,,Na temat po\u017caru z 1920 roku, wiem z opowie\u015bci moich rodzic\u00f3w. Kiedy p\u0142on\u0105\u0142 pa\u0142ac w Bia\u0142aczowie, wszyscy obywatele, kt\u00f3rzy tylko byli w obej\u015bciach, czyli na miejscu (cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a w polu, bo to by\u0142 czas letni), pospieszyli na ratunek. W tym czasie by\u0142o bardzo sucho, a na dodatek by\u0142 silny wiatr. Pozosta\u0142o\u015bci z p\u0142on\u0105cego dachu by\u0142y przenoszone przez wiatr jak p\u0142on\u0105ce zapa\u0142ki.
Pierwsze ogniska po\u017caru w osadzie Bia\u0142acz\u00f3w powsta\u0142y na posesji Czechowicz\u00f3w (na dzie\u0144 dzisiejszy posesja A.J. Milcarz\u00f3w). Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, gdzie pa\u0142ac a gdzie ratusz. Kiedy powsta\u0142o zarzewie po\u017caru, wiatr przenosi\u0142 iskry z posesji na posesje .Jak wcze\u015bniej pisa\u0142am, cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142a w polach a Ci, kt\u00f3rzy poszli ratowa\u0107 zabudowania hrabiowskie, nie wiedzieli \u017ce \u017cywio\u0142 grasuje na ich podw\u00f3rkach. Bia\u0142acz\u00f3w p\u0142on\u0105\u0142 jak pochodnia. Sp\u0142on\u0119\u0142y wszystkie budynki przy rynku, obecnie Pl. Wolno\u015bci, w stron\u0119 ul. \u015awierczewskiego. Sp\u0142on\u0119\u0142a bardzo du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 ul. Sobie\u0144skiej. Po latach moja mama m\u00f3wi\u0142a mi, \u017ce jako 11 letnie dziecko ratowa\u0142a, co tylko zdo\u0142a\u0142a wynie\u015b\u0107 na zewn\u0105trz, bo nie by\u0142o nikogo z doros\u0142ych. B\u0119d\u0105c ju\u017c doros\u0142\u0105 osob\u0105, zastanawia\u0142a si\u0119 sk\u0105d w niej wtedy by\u0142o tyle energii, \u017ceby podo\u0142a\u0107 takiemu wysi\u0142kowi. Moi pradziadkowie ju\u017c nie podnie\u015bli si\u0119 z tej tragedii. Do ko\u0144ca swoich dni cierpieli niedostatek.\u201d<\/em><\/strong>

Po\u017car w 1952 roku.<\/strong>

,,W ubieg\u0142ym wieku mia\u0142y miejsce jeszcze dwa wi\u0119ksze po\u017cary. Pierwszy by\u0142 w 1952 roku, na ulicy Sobie\u0144skiej. By\u0142 to tak\u017ce czas letni, przed \u017cniwami. Id\u0105c ulic\u0105 Sobie\u0144sk\u0105, od Placu Wolno\u015bci, po lewej stronie w kierunku Sobienia, spali\u0142y si\u0119 wszystkie zabudowania gospodarcze. Pozosta\u0142y tylko domy mieszkalne przy ulicy i jedno zabudowanie gospodarcze, to przy samej Strudze i jedna stodo\u0142a na posesji dawnych w\u0142a\u015bcicieli Andrychiewicz\u00f3w.\u201d<\/em><\/strong>

Po\u017car w roku 197r.<\/strong>

,,Po\u017car ten mia\u0142 miejsce w Wielki Czwartek przed Wielkanoc\u0105. Ognisko tego po\u017caru powsta\u0142o u pa\u0144stwa Kupisi\u0144skich przy dzisiejszej ulicy Spokojnej. Po\u017car przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119 ulicy, w kierunku Parczowa. Sp\u0142on\u0119\u0142y wszystkie zabudowania, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w g\u0142\u0119bi tych posesji. Pozosta\u0142y te domy, kt\u00f3re by\u0142y przy ulicy. Silny wiatr przenosi\u0142 ogie\u0144 w bardzo szybkim tempie. Zaczyna\u0142y p\u0142on\u0105\u0107 stodo\u0142y znajduj\u0105ce si\u0119 przy ulicy Ko\u015bcielnej. Ale to by\u0142y ju\u017c te czasy, kiedy funkcjonowa\u0142y ju\u017c ochotnicze i zawodowe stra\u017ce po\u017carne, wi\u0119c te jednostki spowodowa\u0142y zatrzymanie si\u0119 tego \u017cywio\u0142u na posesji pa\u0144stwa J\u00f3\u017cwik\u00f3w, na ulicy Ko\u015bcielnej. To tyle odno\u015bnie dat, kt\u00f3re odnotowa\u0142am.\u201d<\/em><\/strong>

HISTORIA-MOJA PASJA<\/strong><\/p>\n\n

\"\"

Pani Marianna w swoich opracowaniach posiada sporz\u0105dzone odr\u0119cznie drzewo genealogiczne rodziny Czechowicz\u00f3w (to tak\u017ce nazwisko panie\u0144skie naszej rozm\u00f3wczyni), a tak\u017ce sporo niezweryfikowanych informacji na tematy zahaczaj\u0105ce o powstanie styczniowe i okres wojny i okupacji. Prowadzi teczk\u0119, w kt\u00f3rej wpina najciekawsze artyku\u0142y z historii Bia\u0142aczowa. Jak sama m\u00f3wi: ,,nie mo\u017cna \u017cy\u0107 bez wiedzy, na temat tego co by\u0142o wczoraj. Od dawna mnie to interesuje. Martwi\u0119 si\u0119 tylko \u017ce moje c\u00f3rki i wnuki nie kontynuuj\u0105 mojej pasji. Mam nadziej\u0119, \u017ce przynajmniej doceni\u0105 to co ja robi\u0142am\u201d<\/em><\/strong>

,,Korzystaj\u0105c z okazji rozmowy z Tob\u0105 Zbyszku, \u017cycz\u0119 wszystkim czytelnikom Elektronicznej Kroniki Gminy Bia\u0142acz\u00f3w by doceniali, tworzon\u0105 przez naszych przodk\u00f3w histori\u0119. Aby zd\u0105\u017cyli odnotowa\u0107 w g\u0142owach lub na komputerach to co by\u0142o wa\u017cne. Za\u015b z okazji nadchodz\u0105cych, wspania\u0142ych \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, oraz nadchodz\u0105cego Nowego Roku, wspania\u0142o\u015bci, mi\u0142o\u015bci i dostatku.\u201d<\/strong>

Bia\u0142acz\u00f3w 10 grudnia 2025 roku
Notowa\u0142: Zbigniew Szpoton<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

MARIANNA GW\u00d3\u0179D\u0179 z d .Czechowicz, rocznik 1942, zaprosi\u0142a mnie na rozmow\u0119 o historii, a bardziej o niekt\u00f3rych, ma\u0142o znanych faktach historycznych Bia\u0142aczowa. Jak oznajmi\u0142a na samym pocz\u0105tku, niekt\u00f3re Jej zapiski, utrwalone najpierw o\u0142\u00f3wkiem, potem d\u0142ugopisem, sprzed daty jej urodzenia, pochodz\u0105 … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"quote","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-2046","post","type-post","status-publish","format-quote","hentry","category-historia","post_format-post-format-quote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2046"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2084,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2046\/revisions\/2084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}