{"id":1865,"date":"2024-09-25T17:35:56","date_gmt":"2024-09-25T17:35:56","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T22:00:00","slug":"Nieznane fakty historyczne- deportacja \u017byd\u00f3w w Bia\u0142aczowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stowbial.pl\/?p=1865","title":{"rendered":"Nieznane fakty historyczne- deportacja \u017byd\u00f3w w Bia\u0142aczowie"},"content":{"rendered":"

27 pa\u017adziernika 1942 r. mia\u0142a miejsce najwi\u0119ksza wyw\u00f3zka \u017byd\u00f3w z opoczy\u0144skiego getta, kt\u00f3r\u0105 obj\u0119to oko\u0142o 3000 os\u00f3b. Punkt zbiorczy wywo\u017conej ludno\u015bci \u017cydowskiej zorganizowano przy mo\u015bcie na rzeczce W\u0105glance. Tam te\u017c odbierano, przygotowane na podr\u00f3\u017c, baga\u017ce i kosztowno\u015bci. Stamt\u0105d pop\u0119dzeni zostali na dworzec kolejowy w Opocznie, za\u0142adowani do wagon\u00f3w i wywiezieni do obozu zag\u0142ady w Treblince.<\/p>\n

Dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Pana Paw\u0142a Ulowskiego<\/u><\/span>, pasjonata historii naszej gminy, przedstawiamy fragmenty zapisu z przes\u0142uchania \u015bwiadka tamtych szarych i smutnych dni, kt\u00f3ry relacjonuje przebieg aresztowania i wyw\u00f3zki bia\u0142aczowskich \u017byd\u00f3w do opoczy\u0144skiego getta. Wspomnie\u0107 nale\u017cy \u017ce przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, nasz\u0105 gmin\u0119 zamieszkiwa\u0142o ok. 190 os\u00f3b wyznania moj\u017ceszowego.<\/p>\n

Zamieszczone zdj\u0119cie pochodzi ze zbior\u00f3w Instytutu Pami\u0119ci Narodowej.<\/b>
\n
\nProtok\u00f3\u0142 datowany jest dniem 19 wrze\u015bnia 1948 roku.
\nOsoba przes\u0142uchiwana -\u015bwiadek to Gorza\u0142czy\u0144ski Stanis\u0142aw syn Stanis\u0142awa i Franciszki z d. Podgrodzka<\/b><\/p>\n

,,W sprawie rozstrzelania 9 \u017byd\u00f3w, jesieni\u0105 1942 roku, wiem to \u017ce w godzinach rannych (dok\u0142adnej daty nie pami\u0119tam), zjecha\u0142a do Bia\u0142aczowa grupa \u017candarm\u00f3w, gestapo i Ukrai\u0144c\u00f3w, celem wywiezienia \u017byd\u00f3w z osady Bia\u0142acz\u00f3w do miejsca zboru w Opocznie. Nadmieniam \u017ce pracowa\u0142em w\u00f3wczas w Zarz\u0105dzie Gminy Bia\u0142acz\u00f3w, i przyszed\u0142 po mnie policjant granatowy, abym poszed\u0142 do biura, W drodze, na ul. Zakrzowskiej, napotka\u0142em dopiero co zabitego staruszka \u017byda, zastrzelonego (o nieznanym mi nazwisku), za to , i\u017c za wolno szed\u0142 na miejsce zbi\u00f3rki. Dalej widzia\u0142em, jak bito kolb\u0105 po plecach \u017byd\u00f3wk\u0119, staruszk\u0119 lat ok 90, przy czym przyk\u0142ada\u0142 jej KB do g\u0142owy m\u00f3wi\u0105c ,,Nie podno\u015b si\u0119 ty stara ku…\\” Po przyj\u015bciu przed Zarz\u0105d Gminy, zobaczy\u0142em zgromadzonych ju\u017c ok 600 \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rych w\u0142adowano na wozy. Starszych, wzgl\u0119dnie chorych, wsadzili na wozy m\u0142odzi, a ci bez przerwy byli bici przez \u017candarmeri\u0119, raz za to \u017ce za szybko \u0142adowali na w\u00f3z, to zn\u00f3w za to \u017ce za wolno.
\nW tym czasie przyprowadzono dwie m\u0142ode \u017byd\u00f3wki, o nieznanym mi nazwisku, do kt\u00f3rych dosz\u0142o dw\u00f3ch \u017candarm\u00f3w, a jeden z nich rozpru\u0142 bagnetem sukienk\u0119 i bielizn\u0119, by zrabowa\u0107 ukryte z\u0142oto i pier\u015bcionki. Nast\u0119pnie uderzy\u0142 jedn\u0105 z nich w g\u0142ow\u0119, \u017ce by\u0142a nieprzytomna, a po oblaniu j\u0105 wod\u0105, kaza\u0142 wsadzi\u0107 na w\u00f3z. W godzin\u0119 po odjezdzie transportu, przyprowadzono do aresztu gminy przez volksdeutscha Orwata (kt\u00f3ry obecnie wraz z rodzin\u0105 nie \u017cyje) czterech \u017byd\u00f3w, a mi\u0119dzy nimi m\u0119\u017cczyzn\u0119 doros\u0142ego z ma\u0142\u0105 c\u00f3rk\u0105 i kobiet\u0119 z ma\u0142ym synem. Po paru minutach nadjecha\u0142 \u017candarm Kunce, kt\u00f3ry kaza\u0142 wyprowadzi\u0107 zatrzymanych z aresztu przed budynek gminy, i tu \u017byda z c\u00f3rk\u0105 zastrzeli\u0142 pistoletem. \u017byd\u00f3wka, do kt\u00f3rej strzela\u0142 z broni kr\u00f3tkiej trzy razy, w samoobronie stawia\u0142a op\u00f3r, a synowi jej, kt\u00f3ry le\u017ca\u0142 ze strachu na ziemi, strzeli\u0142 w ty\u0142 g\u0142owy. Nast\u0119pnie, do ju\u017c zabitych, powt\u00f3rnie strzela\u0142 w g\u0142ow\u0119 z karabinu, po czym obrabowawszy ich, odjecha\u0142. Na tym protok\u00f3\u0142 zako\u0144czono i podpisano.\\”<\/i><\/b><\/p>\n

Z. S<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

27 pa\u017adziernika 1942 r. mia\u0142a miejsce najwi\u0119ksza wyw\u00f3zka \u017byd\u00f3w z opoczy\u0144skiego getta, kt\u00f3r\u0105 obj\u0119to oko\u0142o 3000 os\u00f3b. Punkt zbiorczy wywo\u017conej ludno\u015bci \u017cydowskiej zorganizowano przy mo\u015bcie na rzeczce W\u0105glance. Tam te\u017c odbierano, przygotowane na podr\u00f3\u017c, baga\u017ce i kosztowno\u015bci. Stamt\u0105d pop\u0119dzeni zostali … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-1865","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1865"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1865\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}