{"id":1627,"date":"2019-12-23T08:51:39","date_gmt":"2019-12-23T08:51:39","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T22:00:00","slug":"Wigilie Plater\u00f3w","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stowbial.pl\/?p=1627","title":{"rendered":"Wigilie Plater\u00f3w"},"content":{"rendered":"

<\/span><\/span><\/p>\n

Fragmenty wspomnie\u0144 \u015a.p Pani Heleny Mycielskiej, jednej z c\u00f3rek hrabiego Broel Plater, o przedwojennych wigiliach w Pa\u0142acu w Bia\u0142aczowie.<\/span><\/p>\n

,,Wilie w Bia\u0142aczowie<\/p>\n

Co roku dzie\u0144 wigilijny jest dniem niezwyk\u0142ym, ale tamte Wilie pani Helena wspomina najcieplej.
\nDo ogromnego sto\u0142u zasiada\u0142o co najmniej kilkana\u015bcie os\u00f3b, rodzice, o\u015bmioro dzieci, krewni dalsi i bli\u017csi, panie guwernantki od j\u0119zyk\u00f3w : francuskiego, angielskiego, niemieckiego. W salonie w kominku p\u0142on\u0105\u0142 ogie\u0144. Nastr\u00f3j podnios\u0142y. Ojciec bra\u0142 do r\u0105k
\nop\u0142atek i rozpoczyna\u0142 si\u0119 najwa\u017cniejszy moment tego wieczoru, dzielenie si\u0119 op\u0142atkiem i sk\u0142adanie \u017cycze\u0144. Potrawy by\u0142y tradycyjne. Barszcz czerwony na grzybkach z uszkami, nast\u0119pnie zupa migda\u0142owa na s\u0142odko, kt\u00f3rej pono\u0107 dzieci nie cierpia\u0142y. Naturalnie na wigilijnym stole nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 ryb. Karpie pochodzi\u0142y z w\u0142asnych staw\u00f3w, kt\u00f3rych w bia\u0142aczowskim parku by\u0142o kilka. Sur\u00f3wek, sa\u0142atek by\u0142o wiele, tak\u017ce z warzyw kt\u00f3re dzisiaj ju\u017c ma\u0142o kto zna. Pani Helena zapami\u0119ta\u0142a z tamtych wilii szczeg\u00f3lny smak ziemniak\u00f3w. Ach co to by\u0142y za kartofelki z kieleckich piaszczystych ziem. Takie kruchutkie, smaczne. W sk\u0142ad wieczerzy wigilijnej wchodzi\u0142a naturalnie r\u00f3wnie\u017c makowa kutia podolska. Pszenic\u0119 na kuti\u0119 obrabiano na st\u0119pie (st\u0119pa to wydr\u0105\u017cony pie\u0144 drzewa), ziarno si\u0119 gotowa\u0142o i przyrz\u0105dza\u0142o z miodem. Osobno podawane by\u0142y bakalie. Ojciec przywozi\u0142 a\u017c z Warszawy – figi, daktyle, pomara\u0144cze, kandyzowane morele, czarne elipsowate orzechy ameryka\u0144skie. By\u0142y te\u017c plecione strucle, a do kutii oczywi\u015bcie \u0142ama\u0144ce z makiem. Do bakalii, deser\u00f3w pito bia\u0142e wino.
\nPodczas wilii i przez \u015bwi\u0119ta, w jadalni, po rogach sta\u0142y snopy zb\u00f3\u017c – \u017cyta, j\u0119czmienia i owsa. Dzieci spo\u017cywa\u0142y potrawy wigilijne z wypiekami na twarzy, my\u015bl\u0105c o choince w s\u0105siednim pokoju i o prezentach. Po wieczerzy wszyscy przechodzili do gabinetu ojca.
\nTutaj sta\u0142a olbrzymia choinka z jod\u0142y, do samego sufitu, roziskrzona \u015bwieczkami, ozdobiona w\u0142asnor\u0119cznie wykonanymi \u015bwiecide\u0142kami. Przy choince zbiera\u0142a si\u0119 tak\u017ce s\u0142u\u017cba, kucharz, kuchcik, dziewcz\u0119ta z pralni. Wszyscy zebrani brali si\u0119 za r\u0119ce i otaczali ko\u0142em choink\u0119.
\nOjciec dzwoneczkami rozpoczyna\u0142 kolejne, tradycyjne wydarzenie tego wieczoru. Prezenty najpierw otrzymywa\u0142a s\u0142u\u017cba. By\u0142o to przewa\u017cnie co\u015b z ubrania-swetry, szaliki, skarpetki, r\u0119kawiczki, materia\u0142y na suknie i garnitury. Dopiero p\u00f3\u017aniej obdarowywana by\u0142a rodzina, dzieci. Dzieciom zwykle spe\u0142nia\u0142y si\u0119 marzenia, bo wcze\u015bniej wyjawia\u0142y je w listach do anio\u0142ka. Dope\u0142nieniem pi\u0119knego wieczoru by\u0142o \u015bpiewanie kol\u0119d i o p\u00f3\u0142nocy pasterka, na kt\u00f3r\u0105 przewa\u017cnie szli starsi.\\”
\nNie wszystkie wilie w czasach dzieci\u0144stwa pani Heleny up\u0142yn\u0119\u0142y tak sielsko, pogodnie. Niekt\u00f3re odbywa\u0142y si\u0119 tak\u017ce w okoliczno\u015bciach dramatycznych. Zapami\u0119ta\u0142a je jednak r\u00f3wnie ciep\u0142o, serdecznie z ca\u0142kiem innych powod\u00f3w.
\nO tym w nast\u0119pnym odcinku.<\/p>\n

Zbigniew Szpoton<\/span><\/p>\n

(na podstawie wywiadu dla \\”G\u0142os TygodnikNowohucki<\/span>\\”)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-1627","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1627"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1627\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stowbial.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}